MEME KANSERI TEDAVISI
Kanser olan bir çok kadin hastaliklari ve tedavi seçenekleri
hakkinda her seyi ögrenmek isterler. Tibbi bakimlari hakkinda alinan
kararlarda aktif rol oynamak isterler. Hastalik hakkinda daha fazla
sey ögrenmek kadinlarin hastalikla bas etmesine yardimci olur.
Ama ne kadar bilgi almak ve nasil davranilacagi kisisel seçimlerle
ilgilidir. Her kadin ne kadar bilmek istedigine kendi karar verir.
Kanserin
tanisindan sonraki sok ve stres, doktora sorulacak sorulari düsünmeyi
zorlastirabilir. Çogunlukla randevudan önce soru listesi
hazirlamak yardimci olur. Doktorun ne söyledigini hatirlamak için
kadinin not tutmasi veya ses kayit cihazi kullanimi için izin
istemesi yardimci olur. Bazilari doktorla konusurken aile üyelerinin
veya arkadasinin da tartismada yer almasini, not almasini veya sadece
dinlemesini isteyebilir.
Meme kanserinin tedavisi, günümüzde multidisipliner bir
yaklasim gerektirmektedir. Hastanin ilk ameliyatini yapan cerrah, ilaç
tedavisini uygulayan onkolog, isin tedavisini uygulayan radyasyon onkologu,
teshisin konulmasinda kilit rol alan patolog ve radyolog mutlaka bir
ekip çalismasi içinde birlikte hastayi ele almali ve hastanin
tedavisini birlikte planlamalidir. Bu hekimler meme kanseri konusunda
yeterince bilgili ve uzmanlasmis olmalidir. Meme kanseri sadece hastayi
degil, çevresindeki insanlari da psikolojik olarak önemli
ölçüde etkileyen bir sosyal bir sorundur. Böyle
bir ekip içinde psikolojik destegi saglayan psikologun bulunmasi,
mutlaka gereklidir. Bu ekiplerin birlikte çalistigi meme poliklinikleri,
gelismis ülkelerin çogunda vardir. Yapilan bilimsel arastirmalar,
meme kanseri hastalarinin, bu konuda uzmanlasmis kliniklerde tedavi
görmeleri ile, çok daha basarili sonuçlarin alindigini
göstermistir.
Cerrahi
Meme kanserinde en sik uygulanan tedavidir. Degisik cerrahi yöntemler
vardir. Tüm memeyi almak mastektomi seklinde tanimlanirken, sadece
tümörlü kismin çikarilmasi, meme koruyucu ameliyatlardir.
Meme koruyucu girisimlerden sonra geriye kalan meme dokusuna mutlaka
radyoterapi yapmak gerekir. Tüm dünyada meme koruyucu ameliyatlara
dogru bir egilim vardir. Yakin tarihe kadar, hemen hemen tüm olgularda
koltuk alti dokularida çikarilarak, tümör hücrelerinin
lenfatik yayilim yapip yapmadigina bakilirdi. Günümüzde
koltuk altinda yapilan ameliyatin, tedavinin bir parçasi olmayip
tedavinin planlanmasinda yol gösterici oldugu ortaya kondu. Bununla
birlikte gelismis meme cerrahisi uygulanan merkezlerde sentinel lenf
nodülü biyopsisi tekniklerinin kullanimi ile gereksiz koltuk
alti girisimleri (aksiller diseksiyon) %50-70 oraninda azalmistir.
Kemoterapi
Kanser hücrelerini öldürmek için ilaç kullanilmasidir.
Kemoterapi bir sistemik tedavi türüdür, ilaçlar
kan dolasimina girerek tüm vücuda yayilirlar. Kemoterapi dönemler
halinde uygulanir. Kemoterapi ilaçlarinin bazilarinin yan etkileri
vardir. Kullanilan ilaca, doza ve hastanin durumuna göre ortaya
çikan bu yan etkiler, ilacin kesilmesiyle hizla düzelir.
Radyoterapi
Kanser hücrelerini tahrip etmek veya büyümelerine mani
olmak için, yüksek enerjili isinlar kullanilir. Isinlar
bir cihaz yardimiyla memeye yönlendirilir. Meme koruyucu ameliyatlardan
sonra mutlaka yapilir. Önce kemoterapi, sonra radyoterapi yapilir.
Hormon Tedavisi
Kanser hücreleri büyümek için bazi hormonlara
ihtiyaç duyabilirler ve bu hormonlar kanserli hücrelerden
uzak tutulabilir. Vücuttaki hormonlarin yapisini veya isleyisini
bozan ilaçlar yardimiyla veya cerrahi olarak yumurtaliklarin
çikarilmasi seklinde uygulanabilir. Kemoterapi gibi, hormonoterapi
de sistemik bir tedavidir ve tüm vücuttaki hücreleri
etkiler.
Tedavi Seçimi
Her hastanin tedavisi farkli olarak planlanir. Yas, menapoz durumu,
genel saglik durumu, tümörün lokalizasyonu, memenin büyüklügü
hastaya bagli faktörlerdir. Tümöre ait bazi özellikler,
örnegin; tümörün hizi, agresivitesi, hücre
çogalmasi için hormona ihtiyaç duyup duymadigi,
lenf bezlerine ulasip ulasmadigi gibi parametreler de önemlidir.
Hepsinden önemlisi hastaligin hangi evrede oldugudur. Hastaligin
evresini belirleyen ise, tümörün büyüklügü
ve çevreye yayilim gösterip göstermedigidir. Tedavi
bu parametrelerin isigi altinda hasta, cerrah ve onkolog isbirligi ile
planlanir.
Takip
Meme kanseri tedavisi tamamlanan hastalar, ilk 2 yil 3 ayda bir, 3.
ve 5. yillar arasi 6 ayda bir daha sonra ise yilda bir kez muayene olmaya
gelmelidirler. Meme koruyucu ameliyat yapilan hastalar ameliyattan sonraki
ilk 6. ayda, memesinin tümü alinan hastalar ise ameliyattan
sonra 12. ayda baslamak üzere yilda bir kez mamografi yaptirmalidirlar.
Bunun disinda hastanin durumuna ve sikayetlerine göre doktor uygun
gördügü tetkikleri isteyebilir