KENDI KENDINE MEME MUAYENESI
Her bilinçli kadin kendi kendine meme muayenesi yapmayi ögrenmeli ve bu muayeneyi düzenli olarak yapmayi aliskanlik haline getirmelidir. Memedeki kitlelerin %80''i, bu kitleler iyi huylu olsun, kötü huylu olsun, kadinlarin kendisi tarafindan ya tesadüfen, ya da kendi kendine meme muayenesinde kesfedilmektedir. Tesadüfen kesfedilen kitleler genellikle çok büyük kitleler olmakta, aksine, usulüne uygun olarak yapilan kendi kendine meme muayenesinde daha ufak çaptaki kitleleri ve ek olarak meme kanserine isaret edebilecek bazi bulgulari kesfetme imkani dogmaktadir.
Kendi kendine meme muayenesi ideal olarak adet döngüsünün 5.-7. günleri arasinda, ayda bir kez yapilmalidir.
Menopoz döneminde olan ve adet görmeyen kadinlar ise her ayin kendi belirledikleri bir gününde bu muayeneyi yapabilirler. Menopoz döneminde kullandiklari hormon ilaçlari nedeniyle düzenli olarak adet görmeye devam eden kadinlar da yine bu muayeneyi adet döngüsünün 5.-7. günleri arasinda yapmalidirlar.

Kendi kendine meme muayenesinin üç ayri asamasi vardir:
1-Gözle degerlendirme,
2-Yatar pozisyonda elle degerlendirme,
3-Ayakta elle degerlendirme.
Muayene için belden yukarisi tamamen çiplak olmalidir.

1) Memelerin gözle degerlendirilmesi
Kendi kendine meme muayenesinin ilk basamagi memelerin gözle degerlendirilmesidir. Iyi aydinlatilmis bir odada üstünüzü çikarip ayna karsisina geçerek meme muayenenize baslayin:
Memelerinizin biçiminde veya görünüsünde herhangi bir degisiklik olup olmadigina bakin. Memenizi kollariniz yanlara sarkikken, basinizin üzerine kaldirmisken, elleriniz kalçalariniza sikica bastirirken ve öne dogru egilmisken olmak üzere, 4 pozisyonda kontrol edin.
Bu dört durumda da sunlarin var olup olmadigini arastirin

1- Her iki memenin sekil ve büyüklügünde bir farklilik
2- Meme basinda içeri dogru çekilme
3- Meme derisi üzerinde içe çekilme
4- Meme baslarinin görünümünde farklilik (asimetri)
5- Meme üzerindeki toplardamarlarda asiri belirginlesme
6- Meme baslarinda veya meme derisinde olagan disi kizarma
7- Meme basi akintisi

Bunlardan en az birini tespit ederseniz hemen doktorunuza basvurun.

2) Yatar pozisyonda elle degerlendirme
Sertçe bir zemin üzerinde basinizin altina bir yastik ve muayene edeceginiz memenin oldugu omuzun altina katlanmis bir havlu koyarak yatin. Elle degerlendirmede elin bas ve serçe parmaklari disinda kalan üç parmagi meme dokusu üzerine yerlestirilerek parmaklarin hassas olan iç yüzeyleriyle dokuyu hissederek yapin. Sag memenizi sol el, sol memenizi sag el ile muayene edin. Üç parmaginizla memeyi gögüs duvarina dogru saglam ama nazikçe bastirin. Memelerinizin nasil bir yapiya sahip oldugunu hissederek ögrenin. Memenizin üzerinde gösterilen yönde hareket edin. Daireler seklinde, asagi yukari ya da isinsal olani seçebilirsiniz. Bunu her zaman ayni yönde yapin. Bu sizin tüm meme alanini kontrol ettiginizden emin olmaniza ve her ay memenizi nasil hissettiginizi hatirlamaniza yardimci olacaktir.

3) Ayakta elle degerlendirme
Bu muayene ideal olarak dus altindayken sabunlu elle yapilir. Suyun ve sabunun etkisiyle meme dokusundaki muhtemel kitleler çok daha kolay saptanabilir. Ayakta muayenede önce sag elinizi ensenize yerlestirin ve yatar pozisyonda elle degerlendirmede yaptiginiz islemleri önce sag memeniz için sonra da sol memeniz için tekrarlayin.
Bu muayene sirasinda olagan disi bir sislik, sertlik tespit ederseniz hemen doktorunuza basvurunuz.

Kendi kendine meme muayenesine hangi yasta baslamalidir ?
Erken meme kanseri tani plani ne olmalidir?
• Aylik kendi kendine muayene 20 yasindan itibaren baslamalidir.
• Klinik meme muayenesi 20-39 yas arasi her 3 yilda, 39 yasindan sonra her yil yapilmalidir.
• 40 yasindan itibaren mamografi çekilmelidir.
• Mamografi 40-49 yas arasindaki kadinlar için, önceki bulgulara göre her 1 yada 2 yilda bir çekilmelidir.
• 50 yas ve üzeri için her yil mamografi çekilmelidir.
• Doktor randevulari, kendi kendine muayene ve mamografileri not etmek için kisisel bir takvim edinilmelidir.
• Az yagli yemek, düzenli egzersiz yapmak, sigara ve alkolden uzak durmak gereklidir.

Memedeki kitlelerin %80''i kadin tarafindan yapilan bu aylik muayenede saptanir. Muayeneden sonra saptanan tüm kitle ve degisiklikler kanser olarak degerlendirilemez. Bunlarin çogu kanser degildir. Ancak mutlaka ayrintili olarak bir doktor tarafindan degerlendirilip kanser olmadiginiz kesinlestirilmelidir. Eger kitlenin kanser oldugu kesinlesse dahi, kendinizi takip ederek saptamis oldugunuz bu kitle, erken teshis edildigi için, hem hayat kalitesi, hem de yasam süresi açisindan size birçok kazanç saglayacaktir.

Unutulmamalidir ki, gözle degerlendirme asamasinda bir sorun oldugunu düsündügünüzde veya elinize kitle geldigini fark ettiginizde gecikmeden doktora basvurmalisiniz.